cocuk isimleri etiketine sahip yazılar gösteriliyor. Tüm yazıları göster

Öncelikle Recep Hilmi'ye teşekkür ediyorum. Sağolsun "Sen de yazar mısın Kelimelerin Soyağacı'nda" dedi. Ben de balıklama atladım.

Şimdi geçelim ilk yazımıza.. Aslında bu konuyu kendi blogumda yazacaktım ama burası daha uygun.

Tuğçe. Kızlarımıza verdiğimiz güzel bir isim.

Aslında karmaşık bir isim değil. Tuğ ve çe kelimlerinden oluşuyor.

Tuğ; ucuna at kuyruğu bağlanmış, tepesine altın yaldızlı bir top geçirilmiş bir tür mızraktır. Tuğ eski Türklerde gücün alâmetiydi ama öyle herkes de sahip olamazdı. Yani alâlâde bir ağa tuğ sahibi olamazdı. Beylerbeyi, sancakbeyi, vezir gibi mevkilerde bulunanlar sahip olabiliyorlardı. Uzun uzun anlatmaya gerek yok aslında. Kısacası Tuğ, gücün sembolüydü eski Türklerde...

Çe ise eski Türkçe'de "küçük, minik" anlamına geliyordu. Eğer "Elveda Rumeli"yi izliyorsanız kızçeleri bilirsiniz.

Öyleyse Tuğçe, "küçük tuğ" demek. Tamamen Türkçe bildiğime göre..

Bir de not düşeyim. İçinde "çe" geçen çok güzel isimlerimiz var Türkçemizde. Kısmetse her birini yazacağım..

Türkiye, Hayrunnisa ismini Abdullah Gül cumhurbaşkanı olduktan sonra daha sık duymaya başladı. Biliyorsunuz ki Hayrunnisa Gül, Cumhurbaşkanı Abdullah Gül'ün eşi. Peki Hayrunnisa isminin anlamını biliyor musunuz? Bilmeyenler için bu yazıyı yazma gereği duydum.

Hayrunnisa ismi Arapça bir kelime. İki ayrı kelimeden oluşan bir bileşik isim. "Hayr" kelimesi Türkçemizde de kullanılan "hayır" ve "hayırlı" gibi anlamlara geliyor. Buradaki anlamı ise "hayırlı". "Nisa" kelimesiyse Arapça'da "kadın" demek. Dolayısıyla "Hayrunnisa" isminin anlamı "kadınların hayırlısı" demek.

Gerçekten güzel bir isim bence. Sizin de merak ettiğiniz isimler varsa yorum olarak yazınız. En kısa sürede o ismi de bir yazıda açıklarız...

Biraz önce StatCounter'dan aranan kelimelere baktım da arkadaşın biri Hilmi isminin anlamını aratarak gelmiş. Hem benim de ismim olması sebebiyle hem de ne zamandır bu kategoriye bir yazı eklememiş olmam sebebiyle yazmak istedim Hilmi adının mânâsını ve kökenini.

Hilmi ismi bildiğiniz üzere Arapça bir kelime. "Ağırbaşlı, sakin, yumuşak huylu, nâzik" gibi çeşitli anlamlara gelmekte. Kökenine gelince, Arapçadaki حلم mastarından türemiştir.Onun da anlamı zaten anlaşıldığı üzere "yumuşak huyluluk."

Gene bu kökten türeyen isimlerden aklıma gelenler şunlar: "Hâlim", "Halime"...

Yeşilçam üzerine harika bir blog yazan blogdaşlarımdan Çilek, "dilek" kelimesini araştırmamı istemişti. Araştırdım ve pek bir mutlu oldum. Az sayıdaki özü Türkçe olan kelimelerimizden bu kelime de.

"Dilek" kelimesi 8. yüzyıldan sonra görülmüş Türkçe bir kelime. O zamanlardaki kullanımı "tilek" şeklindeymiş. Günümüzde "dilek" şeklinde kullanıyoruz. Bu kelimenin kökü bildiğiniz üzere "dile-" mastarı. Aynı şekilde o zamanlarda da "tile-" mastarından türetilmiş bir isim olarak kullanılmış.

Anlamı hakkında zaten bir şey söylememe gerek yok. Hepinizin bildiği üzere "istek, temennî" gibi anlamlar ifade eden bir kelime. Bir bayan ismi olarak da kullanılıyor.

Fazla uzun bir yazı olmadı ama yazacak da pek bir şey yoktu zaten. Hepinize iyi pazarlar olsun. :) (Bu arada esnaf arasında kullanılan "pazar ola!" deyimi gibi oldu bu. En yakın zamanda "pazar ola" deyimini de yazarım)

En çok sevdiğim isimlerden birisidir Reyhan benim. Sanırım bir arkadaşımız da çok seviyor ki anlamını öğrenmek için Google'da aratmış. Ben de bir daha aratırlar belki diye buraya yazıyorum.

Reyhan ismi güzel kokulu bir bitki olan fesleğen bitkisinin diğer adıdır. Yani anlamı sözlüklerde fesleğen bitkisi olarak geçer. Sanırım Reyhanların güzelliği de buradan geliyor. Yaseminler gibi... Konuyla alâkasız ama kişinin ismi az çok o kişi hakkında bizlere bilgi verir. Ben böyle düşünüyorum.

Reyhan isminin dilimize girişine gelince, Reyhan ismi Arapça'daki "rayhan" kelimesinden dilimize geçmiştir. Oradaki anlamı da aynı şekilde "fesleğen bitkisidir."

Son iki yazımda şahıs isimlerden bahsediyorum. Belki sıkılmışsınızdır ama bloguma gelip de boş gidenler olsun istemiyorum. Gene bir misafirimiz Fatih isminin etimolojisini ve anlamını sorgulatarak gelmiş de bloguma.

Fatih ismi dilimize Arapça'dan geçmiştir. "Feteha" fiili mazisinden "fatih" olarak isim gelir. "Feteha" "açtı, fethetti" anlamındadır. Dolayısıyla "Fatih" ismi de "fetheden, açan, açıcı" anlamlarına gelmektedir.

Bunu anlamamız zor değil. Ne de olsa İstanbul'umuzu fetheden 2. Mehmed'e fetihten sonra "fetheden" anlamına gelen "Fatih" ünvanı verilmiştir.

Kalplerin fatihi olmanız dileğiyle.

Kezban ismi ile alâkalı daha önce de şu yazımda tartışmıştık. Ancak buraya ayrı bir konu açmamın daha iyi olacağını düşündüm

Kezban ismi özellikle Anadolu'da çok yaygın kullanılan bir isim. Hatta benim en küçük halamın adı da Kezban. Bazı din âlimleri Kezban isminin çocuklara verilmesini tasvip etmezken, bazıları da herhangi bir beis yoktur diyor. Böyle bir ikilemin ortaya çıkmasındaki sebeb ise Kezban isminin kökeni hakkında iki ayrı rivayet olması.

Kezban isminin verilmesini hoş karşılamayanlara göre Kezban ismi Kur'ân-ı Kerîm'deki "tükezziban" dan gelmiştir. "Tükezziban", "yalanlayan" demektir. O yüzden bu isme pek de sıcak bakmamışlardır.

Kezban isminin çocuklara isim olarak verilmesinde herhangi bir sorun yoktur diyenlere göre ise Kezban ismi Farsça'da "ev hanımı" manasına gelen "kedban" dan dilimize geçmiştir. Bu yüzden de herhangi bir beis yoktur diyorlar.

Benim fikrimi sorarsanız tedbir alıp, hiç bu ismi vermemek. Ne demişler: "Kaç sevaptan, kurtul günahtan."

Kızıl Sakal BarbaRossa başlıklı yazımda Barbaros Hayreddin Paşa olarak bilinen Hızır Reis'in Barbaros isminin nereden geldiğini yazmıştım. Bu yazımı okuyan son iki gündür bloguma yorumlarıyla renk katan 3k nickli blogdaşım "Hayreddin" isminin nereden geldiği araştırmamı istemişti.

Öncelikle şunu belirteyim ki Hızır Reis'e "Barbaros" sıfatını (isimleşmiştir artık) kendisinden korkan Avrupalı Hristiyanlar vermiştir. "Hayreddin" ismi ise Kanûnî Sultan Süleyman tarafından dîne yararlı, hayırlı işler yaptığı için, "dine hayrı dokunan" anlamında verilmiştir.

Burada bir hususa daha değinmek istiyorum. Hayreddin, Muhiddin gibi isimleri lütfen "d" ile kullanalım. Anlamını bozmamış oluruz. Bu inceliklere dikkat etmek lâzım diye düşünüyorum.

Biraz önce gene bloguma nereden kimler nasıl gelmiş diye bakarken bi arkadaşımızın "Asiye kelime anlamı" diye arattırdığını gördüm. Ben de bu vesileyle isimlerin anlamlarına da el atmayı düşündüm.

Öncelikle bu ismin iki çeşidi var. Birincisi Asiye diğeri ise uzatmalı Âsiye şeklindedir. Asiye ismini Peygamber Efendimiz yasaklamıştır. Çünkü aşağıdada göreceğiniz gibi kelime anlamları İslâmiyete terstir. Zaten güzel bir anlam da ifade etmiyor.

Eğer çocuğa isim olarak koyacaksanız Âsiye ismini koyabilirsiniz. Çünkü Âsiye isminin içerdiği anlamda herhangi bir kötülük yoktur. Aksine Firavun'a karşı gelerek müslüman bir kadın olduğu için tavsiye edilir. Buyrun iki kelimenin de anlamları:

ASİYE: (Ar.) Ka. 1. Sütun, direk, ko­lon. 2. Mersingiller, mersin ağacı tü­ründen ağaçlar. 3. İsyan eden, itaatsiz, başkaldıran, serkeş, bagi. 4. Allah'ın emirlerini yerine getirmeyen, günahkar. 5. Haydut, şaki.

ÂSİYE: (Ar.) Ka. - 1. Kederli üzün­tülü. 2. Musa (a.s.)'ı daha bebekken Nil'den kurtarıp sarayda büyüten ve sonra onun peygamberliğine iman eden kadın. Kur'an'da Fir'avun'un ka­rısı olduğu belirtilmiştir. Fakat ismi zikredilmemiştir. - (bkz. Kasas: 9; Tahrim: 11). Firavun'a karşı gelerek müslüman olmuştur. Tahrim suresin­de mü'mine bir kadının en son nokta­da yapması gerekenlere örnek olarak gösterilen hanım.