Mankafa Sözcüğünün Nereden Geldiğini Hiç Düşündünüz Mü?

tag:blogger.com,1999:blog-7434497652320634717.post-27207062687291745702008-06-09T19:59:00.011+03:002008-06-10T12:28:00.061+03:002008-06-10T12:28:00.061+03:00Mankafa Sözcüğünün Nereden Geldiğini Hiç Düşündünüz Mü?<a href="http://bp0.blogger.com/_q9AfOSMq4XE/SE1iA4rOu_I/AAAAAAAAAAQ/iPtFvlIdg0Y/s1600-h/The_mothers_lament_Mankurt.jpg"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5209928111290760178" style="margin: 0px 10px 10px 0px; float: left;" alt="" src="http://bp0.blogger.com/_q9AfOSMq4XE/SE1iA4rOu_I/AAAAAAAAAAQ/iPtFvlIdg0Y/s200/The_mothers_lament_Mankurt.jpg" border="0" /></a> <div>Üniversiteki arkadaşlarımdan biri Cengiz Aytmatov'un ''Dişi Kurdun Rüyaları'' adlı kitabını okurken ''Mankurt'' diye bir kelimeyle karşılaşır. Güya bu bir Kırgız efsanesidir. Aytmatov bu Kırgız efsanesine kitabında yer vermiştir. İsterseniz, ilk önce bu Kırgız efsanesinin olay örgüsünün ne olduğunu öğrenelim: Nayman Ana, yiğit mi yiğit oğluyla birlikte yaşamaktadır. Oğlu, onun geleceğinin tek güvencesidir. Bu ana ve oğul birlerine çok bağlıdır ve birlikte çok mutludurlar. Saadet tablosu Çinlilerin baskınıyla bozulur. Oğul esir düşmüştür.</div><div> Çinlilere esir lazım değildir aslında. Türklerin bağımsızlıklarına ne kadar düşkün olduğunu, esarete tahammülsüz olduğunu bilmektedirler. İlk fırsatta kaçmaya çalışacağını, olmazsa ölümü tercih edeceğinin de bilincindedirler. Hâlbuki onlara, her söylenene itaaat edecek, bütün işlerini görecek, hayvanlarını otlatacak köleden de öte birileri lazımdır. Alınan esirleri bu şekilde mankurtlaştıracak bazı teknikleri öteden beri uygulamaktadırlar. Bu oğula da o işkence tekniği uygulanıp şuuru elinden alınacaktır.Sıcaklığın doruğa ulaştığı çölde, esirin saçları kazınır, elleri ayakları bağlı olan esirin bu kazınmış kafasına taze deve derisi sıkıca sarılır. Günlerce kızgın güneşin altında bu şekilde bekletilecektir. Kurumaya yüz tutan deve derisinin suyu çekildikçe, mankurt adayının kafatasını bir mengene gibi sıkmaktadır. Esirin eli ayağı bağlı olduğundan çektiği onca acıya rağmen birşey yapamamaktadır. Attığı çığlıklardan başka. Sıkılan kafatası deforme olduğu gibi beyni de zedelemektedir. Ayrıca deve derisinin altında saç kılları büyümektedir. Taş gibi kuruyan deriyi delemedikleri için dışarı çıkamaz geriye dönerek kafanın içine yönelirler. Beyne kadar uzananlar olur. Esir bu arada sadece çığlık atabilmektedir.Bu mankurtlaştırma işkencesine çoğu esir dayanamaz oracıkta ölür. Çinlileri asıl ilgilendiren ise ölenler değil; bu acıya direnerek bedenen sağlam kalabilen mankurtlardır. Onlar artık istenen kıvamda tam da bir mankurtturlar. Şuursuz, hafızasız, sahibinden başka kimseyi dinlemeyen, insani hislerden ve her türlü düşünceden uzak, hayvana benzer varlıklar. Onlar sahipleri için çok lazımdır.Nayman Ana'nın oğlu da bütün bu işkencenin sonunda sağ kalabilmiş bir mankurttur artık. Tam da Çinlilerin istediği gibi bir yaratık. İşler böylece yoluna girmişken, oğlunun akıbeti için çoktan yollara düşen Nayman Ana nihayet çölde, hayvanları otlatan oğlunu bulur. Bulur ama onun oğlundan eser yoktur ortalıkta. Ne anasını tanır, ne bir kelime laf eder. Nayman Ana inatçıdır, oğlunu tekrar kazanacağına dair ümidini yitirmez, o civardan kesinlikle ayrılmadan sürekli ona birşeyler anlatmak ister.</div><div></div><div> Durumu farkeden Çinliler, ortalıkta dolaşan kadının bu mankurtu elllerinden çalmak için planlar yaptığını anlarlar. Mankurtu kaybetmek istemediklerinden son çare olarak ona emir verirler: Kadın yaklaştığında onu öldür! Mankurt bu emri yerine getirecektir. <div style="text-align: right;"> Not: Olay örgüsü alıntıdır. </div> Bu ''Mankurt'' sözcüğü- ileride türkolog olacak - arkadaşıma yabancı gelmez. Arkadaşım, şu anda günümüzde kullanılan ve anlamı ''Şapşal, beyinsiz, aptal'' olan ''Mankafa'' sözcüğü ile bu kelimenin bir bağlantısı olabileceği kanısındadır. Daha sonra bunu araştıran arkadaşım, bir kaç türkoloğun bu konuyla alakalı makalesine rastlar. Bu türkologlar da arkadaşımla aynı fikirdedirler, fakat yine de ortada bir kesinlik yoktur.</div>karazadehttp://www.blogger.com/profile/01200765698866352860noreply@blogger.com