"Yoğun" aslında güzel bir kelime. Üstelik Türkçe bir kelime. "Yoğun" daha çok fizik ilmiyle ilgili bir sıfat! Hacmine oranla, ağırlığı fazla olan veya kesif, koyu anlamında bir kelime.
Meselâ civa, yoğunluğu çok yüksek olan bir maden! Zeytinyağı, suya nazaran yoğunluğu hafif olan bir sıvı yağ. Su ile karıştırıldığı zaman, civanın dibe vurması gibi, bugünkü Türkçe'de de "yoğun", artık çok dikkat çeken bir kelime. Onun için ikide bir ortaya çıkarılması, olur olmaz yerde kullanılması, Türkçemiz açısından bir kısırlık, bir zevksizlik örneği.
Basınımızdan, radyolarımızdan ve televizyonlarımızdan aldığım "yoğun" kelimeli cümlelerden bâzıları şöyle:
1. "TBMM, yoğun bir gündemle açılacak." deniliyor. Eskiden meclislerimiz yüklü bir gündemle açılırdı. Yoğun bir gündemle değil.
2. "Başbakan konuşmasını yoğun alkışlarla sürdürdü." deniliyor. Eskiden başbakanlarımız sürekli alkışlar arasında konuşurlardı. Yoğun alkışlar arasında değil.
3. "İnsanların yoğun olarak bulundukları yerlerde önlemler alınacak." deniliyor. Eskiden insanların kalabalıklar hâlinde bulunduğu yerlerde tedbirler alınırdı.
4. "Çok yoğun olarak yağan yağmurlar sele neden oldu." deniliyor. Eskiden "Şiddetli yağmurlar sele sebep oldu." denilirdi.
5. "Sinema sanatçılarımı yoğun duygular içinde olduklarını söylüyorlar." deniliyor. Eskiden sinema sanatçılarımız güçlü duygular içinde çalışırdı.
6. "Öğrenciler derslerinin yoğunluğundan şikayetçi." deniliyor. Eskiden derslerin çokluğundan veya ağırlığından şikâyet edilirdi.
7. "Film yoğun bir aşkı anlatıyor." deniliyor. Eskiden büyük aşklar yazılır, anlatılırdı.
8. "Bu koalisyon Türkiye'nin yoğun sorunlarını çözebilecek mi?" deniliyor. Eskiden Türkiye'nin devâsa meselelerini omuzlayan iktidarlar olurdu.
9. "Trafik yoğunluğu nedeniyle yollar kilitlendi." deniliyor. Eskiden trafik sıkışıklığından veya kilitlenmesinden bahsedilirdi.
10. "Yoğun sis nedeniyle vapur seferleri iptal edildi." deniliyor. Eskiden kesif sis yüzünden vapur seferleri iptal edilirdi.
11. "Güzel konuşabilmek için önce yoğun bir nefes almalı." deniliyor. Eskiden güzel konuşabilmek için derin bir nefes alınırdı.
Yoğun! Yoğun! Yoğun! Çaya, çorbaya yoğun! Yoğun renkler, yoğun güzeller, yoğun sular, yoğun lezzetler, yoğun haberler...
Yavuz Bülent Bâkiler / Sözün Doğrusu 1
Bu yazı
Salı, Mayıs 13, 2008
tarihinde yazıldı
ve
turkce yanlislari kategorisine eklendi.
. Yorumları takip etmek isterseniz
Yorum Aboneliği İçin Tıklayınız!
.
8 yorum
Darılmak gücenmek yok. Bana "yoğun" sevgi bırakma ya. Yukarıda o kadar yazdım yanlış olduğunu. :) Normal sevgi bırak yeter. :)
14 Mayıs 2008 Çarşamba 11:16
Peki bu yoğun kelimesini nerede kullanacağız?
Yoğunbakımda kullanabiliriz belki.
:-)
14 Mayıs 2008 Çarşamba 23:49
İlk paragraftaki anlamına uyan her yerde kullanabiliriz. Bu yüzden bence yoğun bakım da yanlış...
15 Mayıs 2008 Perşembe 08:05
Neyi yazıyorsun Avare? Bu arada blogu da güncellemiyorsun epeydir...
15 Mayıs 2008 Perşembe 17:52
10. cümlede üstadın söylediği anlama uygun kullanılmamış mı? "Kesif" anlamına geldiğini söylüyor yukarıda.
@recephilmi;
Blogu artık güncellemiyeceğim. RSS okuyucudan çıkarabilirsin.
15 Mayıs 2008 Perşembe 23:55
Sanırım burada demek istediği her yerde "yoğun" kelimesini kullanmamak. Attığı başlık da bunu açıklıyor zaten.
Hayırdır niye güncellemiyorsun? Boşsan bize gel :)
16 Mayıs 2008 Cuma 06:35
Son Yazılar
- Nargile Kelimesinin Kökeni - 21.Tem.2008 - noreply@blogger.com (kabakmeltemi)
- Siyasilerin Dili - 19.Tem.2008 - noreply@blogger.com (Recep Hilmi Tufan)
- Türk Dili Hakkında Birkaç Düşünce - Lahmacun ve Sehpa Kelimeleri - 15.Tem.2008 - noreply@blogger.com (karazade)
- Çizmeyi Aşmak Deyiminin Hikayesi - 11.Tem.2008 - noreply@blogger.com (karazade)
- Kaya Apa'nın Köyü; Kayapa - 10.Tem.2008 - noreply@blogger.com (kalemkeş)
Yazarların Bloglarından
-
*Hava keskin bir kömür kokusuyla dolar,* *Kapanırdı daha gün batmadan kapılar.* *Bu, afyon ruhu gibi baygın mahalleden,* *Hayalimde tek çizgi bir sen kalmı...4 saat önce
-
-
Bu yazımı istemeden yazıyorum aslında. Neden derseniz ben zaten bu yazıyı daha önce telefonda yazmıştım ama iş yayınlamaya gelince telefonun interneti kesi...5 gün önce
-
TDK, Türkçe sözlükte yer verdiği 'derin devlet'i şöyle tanımladı: Devletin çıkarlarını gözetip kolladığı öne sürülen, göz önünde olmayan örtülü güç. 'Derin...4 hafta önce
-
Arşiv
-
▼
2007
(33)
-
▼
Aralık 2007
(33)
- İletişim
- Niye "Kelimelerin Soyağacı"?
- Etimoloji (Kökenbilim) Nedir?
- İstanbul İsmi Nereden Gelmiş?
- "Ana Dolu" Hikâyeymiş!
- 81 il 81 hikâye
- Hepimiz Adanalıyık!
- Adıyaman'ın Hikâyesi
- Afyonkarahisar mı Afyon mu?
- Ciao!
- Ağrı Dağı'nın eteğinde...
- Şehzadeler Şehri Amasya
- Ankara, Çapa demekmiş!
- Attaleia Nam-ı Diğer Antalya
- Kızıl Sakal BarbaRossa
- Artvin keşke Çoruh olarak kalsaydı
- Aydınoğulları'nın Aydın'ı
- "Balık Esir" Değilmiş Yaşasın!
- Dört Bölgede de Toprağı Olan Bilecik
- Çabakçur Bingöl
- Bitlis ismi nereden geliyor?
- "Suhulet" geri döndü
- "Kahve Altı" "Kahvaltı"
- Bayramınız Mübarek Olsun!
- Bir Tren Yolculuğu
- Kumbara Kelimesi Hakkında
- Bolu İsminin Kökeni
- Sirkeci ismi nereden gelmektedir?
- "Burada Dur" Burdur
- "Gibi"deki Nal Sesleri
- Bursa İlimizin İsminin Kökeni
- "Sıracalı" Ne Demek?
- Çanakkale İsminin Kökeni
-
▼
Aralık 2007
(33)
-
►
2008
(183)
- ► Şubat 2008 (25)
- ► Nisan 2008 (24)
-
►
Mayıs 2008
(31)
- Yeni Bir İstilâ: İngilizce
- Kedi Nereden Geldi?
- Haber7'ye Türkçe Dersi
- Haydi Trene İnelim!
- Abaküs Kelimesinin Kökeni
- Enflasyona Şişkinlik Diyelim!
- Bloglardaki Yazım Hataları
- Hayrunnisa İsminin Anlamı
- Fiat Markasının Anlamı
- İyiyim İyisin İyi
- İçel mi Diyorsunuz Mersin Mi?
- Deccal'i Dekkal Diye Okumak Kibarlığı
- Foreksi Türkçe Öyren
-
►
Haziran 2008
(28)
- 46 Sene Önceki Türkçe Yanlışları
- "Etek"li Deyimler
- Anne Kelimesi Dilimize Nereden Gelmiştir?
- Yazım Yalnışı Yapılan Kelimeler
- Çoğul Eki Kesme İşareti İle Ayrılmaz!
- Şoför Kelimesinin Kökeni
- Abazan Kelimesinin Anlamı ve Soyağacı
- Tanınmış Yazarlardan Türkçe Yanlışları
- Mankafa Sözcüğünün Nereden Geldiğini Hiç Düşündünü...
- Çam Devirmek Deyimi
- Kabak Tadı Vermek Deyimi
- Dolap Çevirmek Deyimi Nasıl Oluştu?
- Neden Böri Değil De Kurt?
- Türk Dili Hakkındaki Düşüncelerim
- İzmir İlimizin İsminin Menşei
- Alfa Romeo Markası Nereden Geliyor?
- Bir Demet Türkçe Yanlışı (2)
- ÖSS Sınavı (!)
- Elma Kelimesinin Etimolojisi
- Çadırını Başına Yıkmak
- Oxford İsmi Nereden Gelmiştir?
- Kızıl Elma
- Şuhut İlçesi'nin İsminin Kökeni
- Bendeniz Kelimesinin Etimolojisi
- Tuğçe İsminin Kökeni
- Atı Alan Üsküdar'ı Geçti
- Kısa Kes Aydın Abası (Havası) Olsun Deyimi
- Alperenler Diyarı Tokat
- ► Temmuz 2008 (9)
Kategoriler
- 81 il 81 hikaye
- Arapcadan Gecen Kelimeler
- atasozleri
- benden
- blog seyleri
- Cingeneceden Gecen Kelimeler
- cocuk isimleri
- deyimler
- Ermeniceden Gecen Kelimeler
- evliya isimleri
- Farscadan Gecen Kelimeler
- Fransizcadan Gecen Kelimeler
- gorsel turkce yanlislari
- Has Turkce Kelimeler
- hikayeler
- Italyancadan Gecen Kelimeler
- kisaltmalar
- Latinceden Gecen Kelimeler
- Makaleler
- markalar
- Mogolcadan Gecen Kelimeler
- Rumcadan Gecen Kelimeler
- turkce yanlislari
- yabanci kelimeler
- Yer isimleri
- Yunancadan Gecen Kelimeler