Kelime hazinesi tam takır, kuru bakır olduğu halde eline kalem, diline kelâm almaktan çekinmeyen bazı kimselerin, ses bakımından birbirine benzeyen kelimeleri sık sık karıştırdıklarını görüyoruz. Meselâ "mühâsip" kelimesiyle "müsâhip" sözü yanlış yerlerde kullanılıyor. "Türk Mizahçıları" adındadi eserde şöyle bir cümle yer alıyor: "Cevher Ağa, Abdülhamid'in başmuhâsibiydi." Halbuki cümlenin doğrusunun şöyle olması gerekiyordu: "Cevher Ağa, Abdülhamid'in başmüsâhibiydi." Bilindiği gibi "muhâsip" hesap adamı, "müsâhip" ise sohbet ehli olan kimse ve arkadaş demektir. Her padişahın bir müsâhibi vardı. İkinci Mahmud'un müsâhibi, hoşsohbet ve zarif bir kimse olarak tanınan ve fıkraları dilden dile dolaşan Said Efendi'ydi.
Haberleşme anlamına gelen "muhabere" ile savaş mânâsında kullanılan "nuharebe" de sık sık birbiriyle karıştırılıyor. Ne diyelim; genç nesiller, kelime hazinelerinin fakir oluşundan dolayı birbirleriyle doğru dürüst muhabere edemeyince, muharebe etmek zorunda kalıyorlar.
"Sûre" ve "süre" kelimeleri de bu karmaşadan nasibini alıyor. Böyle yanlışlıklara ne yazık ki mâbedlerin kapısında bile rastlıyoruz. Bir caminin kapısındaki levhada "Kasas Süresi" ibaresini görünce, doğrusu çok şaşırdım. Acaba imamlar ve müezzinler bile "û" harfini uzatarak "sûre" demesini bilmiyorlar mı diye düşündüm. Belli ki daha uzun bir süre, böyle garabet örnekleriyle karşılaşacağız. Başka bir caminin ilân tahtasında şöyle bir cümleyle karşılaştım: "Dinâyet takvimleri, satışa sunulmuştur!" Kendi munsup olduğu câmianın adını bile doğru yazamayan din görevlisi, acaba dinî görevlerini hakkıyla yerine getirebiliyor mu dersiniz? Bazı kalem sahipleri ise "delâlet"e "dalâlet" diyerek aslında kendileri delâlete düşüyorlar. "Hafriyat" ile "harfiyat"ın "tefriş" ile "teşrif"in sık sık birbiriyle karıştırıldığına şahit oluyoruz.
Bir gün Sahaflar Çarşısı'nda garip bir olaya şahit oldum: Bulunduğum dükkana giren bir adam kitapçıya seslendi: "Sizde Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yayımlanan Tazminat kitabı var mı?" Ben, kitapçının bu yanlışı düzeltmesini, sorduğunuz kitabın adı "Tanzîmat"tır, demesini beklerken kitapçı da, biz hukuk kitapları satmıyoruz, demesin mi?
Sahaflık mesleğinin pırlanta isimleri olan Raif Yelkenciler, Muzaffer Ozaklar, Nizamettin Beyler bugün hayatta olsaydılar hiç şüphesiz bu hazin manzara karşısında üzüntüden kahrolurlardı. Tanzimat'la tazminatı fark edemeyen, ünlü dua kitabı "Delâilü'l-Hayrât"tan "Delülül-Hayrat" diye söz eden sözüm ona sahaf bozuntularını dükkanlarının eşiğine bile bastırmazlardı.
Ne günlere kaldık ey gazi hünkâr!...
11 yorum
İnsanlarımızın maalesef %70i böyle.Zeki olmadıkları halde kendilerini zeki göstermeye çalışarak (ki yabancı kelimeler kullanmak bi zekilik göstergesi değildir) toplumda saygı göreceklerini sanıyorlar ama tam aksi durum çıkıyor ortaya.Kendilerini kasarken yanlış birşey söylüyorlar rezil oluveriyorlar.Bülent Ersoy da aynı şekilde öyle.Zamanında Haber Makinasında Hakkı Devrim Bülent Ersoy'un söylerken bizim hiçbir anlam veremediğimiz kelimelerinin,cümlelerinin çoğunun bağlantılarının yanlış kurulduğunu,rastgele söylendiğini kanıtlamıştı bize.
Estağfurullah kelimesini inceleyeceğim Edasuner...
Bülent Ersoy'un o gaflarını bulabilirsem koyarım buraya Prof...
İyi de ben bu adamı ciddiye almam ki. Kendisi ilk cümlesinde bahsettiği şeyi yapmış: "Kelime hazinesi tam takır, kuru bakır olduğu halde eline kalem, diline kelâm..." demiş de yanlış kullanmış... "Kelime haznesi" olacak o. Almış eline kalemi kimse...
Bir de bahsettiği çarşı Sahhaflar Çarşısı, meslek de sahhaflık... Adamlara laf etmiş ama o birkaç sahhaf kendisi için ne düşünürdü bilmiyorum.
İronik bir şey bu...
Sevgili kabakmeltemi, Sayın Dursun Gürlek doğru kullanmış.
Hazne: Bir şeyin toplandığı, biriktiği yer, depo anlamına gelmektedir. Burada bahsedilen şey kelimelerin çokluğu. Yani depo ne kadar büyük olursa olsun içi boş olduktan sonra işe yaramaz. Bence siz yanlış biliyorsunuz. TDK'nin sitesine yazın "kelime hazinesi" çıkıyor ama "kelime haznesi" çıkmıyor. Bilmem anlatabildim mi?
Sevgili recephilmi, o zaman bu TDK adına kötü bir şey... Senin de birkaç gün önce yazdığın gibi Türk Dil Kurumu ne kadar güvenilir belli değil. Hazne dediğin gibi yer, depo... Kelime haznesi demek kelimeleri depoladığın yer demek. Sen doldurursan dolar, doldurmazsan boş kalır. Doldurmazsan suçlu depo değil, depo sahibidir.
Hayır istediğin bütün sözlüklere aratabilirsin. Tabi ki ekşisözlük gibi her kelimeye matrak cevaplar yazılan, herkesin yazabildiği bi sözlük değil benim bahsettiğim. Kelime haznesi yanlıştır. Doğrusu kelime hazinesidir.
karışıklığın bir çoğu yabancı kelimelerden çıkmaktadır örneklerde verilen kelimeler 100 yıl öncesinde kaldı ama günümüzde hala bu ve benzeri kelimeleri kullanarak ben kültürlüyüm ve ya eski istanbul...
neyse isteyen istediği giib yanlış yapar
bende genelde yazımda hata yaparım
konuşmada bazen dilim sürçer
bu arada arkadaşların anlamını merak ettiği kelime estağfirullah olmalı doğru yazımı
ve anlamı
Cenab-ı Haktan kusurumun örtülmesini dilerim ,
Allah(C.C.)kusurumu affetsin (mealinde ,kusurunu anlayan bir müslümanın duası. Hürmet ve ikramlara karşı tevazu maksadı ile söylenmektedir.)
İslami-İlmi-Edebi-Felsefi
Yeni Lügat
Abdullah Yeğin
hizmet vakfı 1992 baskısı
bu yazıdaki bazı kelimelerde ki a harfleri şapkalıdır:)
Bazı "a" harfleri şapkalı evet ama ben orijinali gibi olsun istediğim için hiç bir kelimeye dokunmadan yazarın kitabındaki gibi yazıyorum. Yazara bu konuyu bildirmişler. Ben doğrusunu yazıyorum, matbaadaki elemanların işine gelmiyor heralde a'ya şapka koymak demiş.
Esteğfirullah kelimesi açıklaması için de teşekkürler...
dikkat ettim aslına sadık olmanız sayesinde daha anlaşılır oluyor
ben bazıları şapkalı a derken kendi yorumumdaki kelimeleri kast ettim maalesef şapkalı yazmam için özel karakterleri bulmam gerekiyor ki bu konuda cahilim biraz
bir kelime okunurken belki telafuzunu doğru verebiliriz ama yazarken mutlaka doğru yazılmalı yoksa yanlış anlamlara kaya bilmektedir
tıpkı
Kur'an sure lerine süre denmesi gibi
gerçi insanlar sure ile süre'nin farkını anlayabilir belki ama doğrusu varken neden eğrisini yazalım ki
yazılarınızı zevkle okuyorum ve hemen hemen aynı görüşteyiz
Teşekkürler ilginiz için gerçekten...
Son Yazılar
- Avcunu Yalamak Deyimi - 11.Eki.2008 - noreply@blogger.com (Recep Hilmi Tufan)
- EDEBYA: ONLAR ŞEHİT OLUR BİZ MİTİNG YAPARIZ - 09.Eki.2008 - noreply@blogger.com (Mustafa Uysal)
- Hoca Kelimesinin Kökeni - 19.Eyl.2008 - noreply@blogger.com (karazade)
- Ayşegül isminin kökeni ve manası - 17.Eyl.2008 - noreply@blogger.com (kalemkeş)
- Sahra İsminin Kökeni - 15.Eyl.2008 - noreply@blogger.com (kalemkeş)
Yazarların Bloglarından
-
Şişman İnsanlardan Nefret Eder Misiniz? - Biliyorsunuz bir hafta önce ülkemize dönüş yaptım. Bu bir haftalık zamanımı da Afyonkarahisar'da yiğenim Erva'yla oynayarak geçirdim. Bugün sabah İstanbul'...1 gün önce
-
-
Ruh Halimin Güvercin Tedirginliği(Hrant Dink'in Son Köşe Yazısı) - Başlangıcında, "Türklüğü aşağılamak" suçlamasıyla Şişli Cumhuriyet Savcılığı'nca hakkımda başlatılan soruşturmadan tedirginlik duymadım. Bu ilk değildi. (...1 hafta önce
-
Kayıp İsimler Sözlüğü - Kitabın adı *Kayıp İsimler Sözlüğü*. Yazarı Sebahattin DEMİRAY ve kitap 263 sayfa. Kitap Epsilon Yayınevi'nden çıkmış. Biri baştan, biri sondan, biri o...4 hafta önce
-
Tesadüfi Buluş "Fotoğraf" - Mucit: Louis-Jacques Daguerre / 1838 Kaza: Dağınık labaratuvar dolabı... Bu rastlantısal buluşun nedeni kırık bir termometre... Louis Daguerre, karanlık ...5 hafta önce
Arşiv
-
▼
2007
(33)
-
▼
Aralık 2007
(33)
- İletişim
- Niye "Kelimelerin Soyağacı"?
- Etimoloji (Kökenbilim) Nedir?
- İstanbul İsmi Nereden Gelmiş?
- "Ana Dolu" Hikâyeymiş!
- 81 il 81 hikâye
- Hepimiz Adanalıyık!
- Adıyaman'ın Hikâyesi
- Afyonkarahisar mı Afyon mu?
- Ciao!
- Ağrı Dağı'nın eteğinde...
- Şehzadeler Şehri Amasya
- Ankara, Çapa demekmiş!
- Attaleia Nam-ı Diğer Antalya
- Kızıl Sakal BarbaRossa
- Artvin keşke Çoruh olarak kalsaydı
- Aydınoğulları'nın Aydın'ı
- "Balık Esir" Değilmiş Yaşasın!
- Dört Bölgede de Toprağı Olan Bilecik
- Çabakçur Bingöl
- Bitlis ismi nereden geliyor?
- "Suhulet" geri döndü
- "Kahve Altı" "Kahvaltı"
- Bayramınız Mübarek Olsun!
- Bir Tren Yolculuğu
- Kumbara Kelimesi Hakkında
- Bolu İsminin Kökeni
- Sirkeci ismi nereden gelmektedir?
- "Burada Dur" Burdur
- "Gibi"deki Nal Sesleri
- Bursa İlimizin İsminin Kökeni
- "Sıracalı" Ne Demek?
- Çanakkale İsminin Kökeni
-
▼
Aralık 2007
(33)
-
►
2008
(203)
- ► Şubat 2008 (25)
- ► Nisan 2008 (24)
- ► Mayıs 2008 (31)
-
►
Haziran 2008
(28)
- Tanınmış Yazarlardan Türkçe Yanlışları
- Mankafa Sözcüğünün Nereden Geldiğini Hiç Düşündünü...
- Çam Devirmek Deyimi
- Kabak Tadı Vermek Deyimi
- Dolap Çevirmek Deyimi Nasıl Oluştu?
- Neden Böri Değil De Kurt?
- Türk Dili Hakkındaki Düşüncelerim
- İzmir İlimizin İsminin Menşei
- Alfa Romeo Markası Nereden Geliyor?
- Bir Demet Türkçe Yanlışı (2)
- ÖSS Sınavı (!)
- Elma Kelimesinin Etimolojisi
- Çadırını Başına Yıkmak
- Oxford İsmi Nereden Gelmiştir?
- Kızıl Elma
- Şuhut İlçesi'nin İsminin Kökeni
- Bendeniz Kelimesinin Etimolojisi
- Tuğçe İsminin Kökeni
- Atı Alan Üsküdar'ı Geçti
- Kısa Kes Aydın Abası (Havası) Olsun Deyimi
- Alperenler Diyarı Tokat
-
►
Temmuz 2008
(11)
- İstanbul Semtlerinin İsimleri Nereden Geliyor ?
- Sizlerin Sâyesinde!
- Anahtar ve Kilit Sözcükleri
- Tansu Çiller'den Türkçe Yanlışları (Gaflar)
- Kaya Apa'nın Köyü; Kayapa
- Çizmeyi Aşmak Deyiminin Hikayesi
- Türk Dili Hakkında Birkaç Düşünce - Lahmacun ve Se...
- Siyasilerin Dili
- Nargile Kelimesinin Kökeni
- Komşu Kelimesinin Etimolojisi
- Dilini Esek Arilari Yazsin!
-
►
Ağustos 2008
(12)
- Domates Biber Patlıcan
- Ördek Nağmesi Gibi Sade: Vah, Vah...
- Gün İsimlerinin Etimolojisi
- Kelimelerin Gücü
- Ulus Kelimesinin Kökeni ve Anlamı
- Renk İsimlerinin Kökeni
- Uğur isminin Anlamı
- Karga Tulumba Götürmek Deyimi
- Acemî Sözcüğünün Etimolojisi
- Dağ Kelimesinin Kökeni
- "Lan" Kelimesinin Etimolojisi
- Etten Evvel Çömleğe Düşme
- ► Eylül 2008 (5)
Kategoriler
- 81 il 81 hikaye
- Arapcadan Gecen Kelimeler
- atasozleri
- benden
- blog seyleri
- Cinceden gecen kelimeler
- Cingeneceden Gecen Kelimeler
- cocuk isimleri
- deyimler
- Ermeniceden Gecen Kelimeler
- evliya isimleri
- Farscadan Gecen Kelimeler
- Fransizcadan Gecen Kelimeler
- gorsel turkce yanlislari
- Has Turkce Kelimeler
- hikayeler
- Italyancadan Gecen Kelimeler
- kisaltmalar
- Latinceden Gecen Kelimeler
- Makaleler
- markalar
- Mogolcadan Gecen Kelimeler
- Rumcadan Gecen Kelimeler
- turkce yanlislari
- yabanci kelimeler
- Yer isimleri
- Yunancadan Gecen Kelimeler